Azərbaycanda restoran çox gəlirli bir biznesdir, vergilər, qaz və elektrik qiymətləri çox ucuzdur.

Natalia Kovalenko Qəbələyə gedəndə pakistanlı bir aşpaz ona qida sənayesi haqqında danışdı. O, Azərbaycanda restoranların necə qurulduğunu və idarə olunduğunu öyrəndi və restoran biznesində real həyat təcrübələri, problemlər və imkanlar haqqında danışdı. O, müxtəlif ölkələrdə işləmiş təcrübəli bir aşpazdan şirkəti necə başlamaq, işçi heyətini necə işə götürmək və gündəlik əməliyyatları necə idarə etmək barədə sadə və praktik məsləhətlər istədi.

Restoranı haradan başlamaq lazımdır?

İlk növbədə, siz Bakıda başlamalısınız, çünki Bakıda başlayanda vergi departamenti var, bundan sonra yanğın təhlükəsizliyi departamenti, daha sonra COVID departamenti var. Bu departamentlərdən keçdikdən sonra prosesi başa düşəcəksiniz və restoranı necə açmağı biləcəksiniz.

Hansı aşpaz işə götürülməlidir?

Siz Pakistan və ya Hindistandan aşpaz işə götürməlisiniz. Əsas məsələ odur ki, Bakıya gələn turistlərin çoxu Hindistandandır, Pakistanlı turistlər də var, amma hindistanlı turistlər çoxluq təşkil edir. Hind yeməyinin dadına uyğun olmaq üçün siz Pakistan və ya Hindistandan məhsullar və ədviyyatlar gətirməlisiniz. O zaman uğurlu olacaqsınız. Aşpazın olması çox vacibdir.

Restoran biznesində kim uğur qazanır?

Kassada oturan qalib gəlir. Kassada oturan sahibkar uğur qazanır, amma gəlib-gedən, daim hərəkət edən insanlar uğur qazana bilmir.

Nizami küçəsində restoranların normal kirayəsi nə qədərdir?

Adətən Nizami küçəsində kirayə 1000 manat, 4000 manat, 5000 manat və ya 2000–3000 manat ola bilər. Amma biznesi idarə etməyi bilən hər kəs uğur qazanacaq.

Kiçik bir nümunə də var: ər və arvad Nizami küçəsində kiçik bir dükan açıb parata və karri hazırlayırlar. Onların kirayəsi 500 manatdır, amma yenə də yaxşı qazanc əldə edirlər.

Bunun əksinə olaraq 8000 manat kirayə ödəyənlər mövsümdənkənar dövrdə xərclərini qarşılamaqda çətinlik çəkirlər. Ona görə kiçikdən başlamaq daha yaxşıdır. Biznesi başa düşdükdən və kifayət qədər kapital olduqdan sonra genişlənmək olar. Bəzən böyük yerlər boşalır və ya satışa çıxır, onları götürüb uğur qazana bilərsiniz. Uğurun ilk addımı həmişə kiçik olmalıdır.

İşçi heyəti (təmizlikçilər və ofisiantlar) təmin edilə bilərmi?

Bəli, təmizlikçilər təmin edilə bilər. Vergi problemləri olmadan işçi təmin etmək üçün cəhd göstərilə bilər, o cümlədən iş axtaran pakistanlı sığınacaq axtaran aşpazlar da var. Bir çox insan iş imkanı istəyir, xüsusilə aktiv aşpazlar. Onları sizə yönləndirmək olar, çünki onlar artıq necə işləməyi bilirlər.

Əgər siz restoran götürsəniz, hər şey ertəsi gündən hazır edilə bilər. Siz sadəcə kassada oturursunuz və işçi heyəti təşkil olunur. Bakıda bu böyük problem deyil. Aşpaz və ya təmizlik işçisi tapmaqdan narahat olmağa ehtiyac yoxdur.

Azərbaycanda komandanız bizə dəstək ola bilərmi?

Bəli, dəstək göstərilə bilər. Azərbaycanda güclü hesablar və təcrübəli komandalar var və onlar kömək edə bilərlər.

Vergi üçün hüquqşünas və ya mühasib lazımdırmı?

Azərbaycanda birbaşa vergi departamentinə özünüz getməyiniz daha yaxşıdır. Siz öz şifrənizi və emailinizi verə bilərsiniz və onlar sizə vergiləriniz barədə hər şeyi göstərəcəklər.

Hər ay hüquqşünas və ya mühasib tutub 100, 150 və ya 200 manat ödəməyə ehtiyac yoxdur. Mən orada olanda vergilərimi həmişə özüm ödəyirdim. Heç vaxt hüquqşünas və ya mühasib tutmadım. Hər şey sistem üzərindən idarə olunur və hesab-fakturalar avtomatik qeyd olunur. Ona görə əlavə xərcə ehtiyac yoxdur.

Azərbaycanda dil baryeri varmı?

Dil baryeri var, amma çox çətin deyil. Əgər 1–2 ay öyrənsəniz, idarə edə bilərsiniz.

Əgər yaşamaq, biznes qurmaq, restoran açmaq və ya ailə ilə köçmək planınız varsa, dili öyrənmək daha yaxşıdır. Öyrənmək üçün asan özəl məktəblər var.

Azərbaycan ailələr üçün təhlükəsizdirmi?

Əgər Pakistanlı olaraq həyat yoldaşınızı və uşaqlarınızı gətirsəniz, mühit uşaqlar üçün çox yaxşıdır. Təhlükəsizlik yüksəkdir. Hətta gecə saat 2–3-də belə rahat gəzə bilərsiniz və heç kim sizi narahat etməz.

Mənim də həyat yoldaşım və uşaqlarım buradadır. Heç bir problem yoxdur. Hər şey təhlükəsiz və rahatdır.

Komanda idarəetmə və təlimdə kömək edə bilərmi?

Dəstək mövcuddur. Biz World Immigration Hub ilə işləyirik və onlar bizə işçi idarəetməsi və təlimdə kömək edirlər. 3–4 günlük təlimlə hər şey asanlıqla idarə oluna bilər.